Poesia Gallurese

S'è pisatu lu 'entu

Lu 'nommu lu dici, Lu Maestrali è lu mastru, usu chiddhi chi un tempu timiami a scola:
mari gonfiu a muntigghj, imbuffati da ca nu asculta a nisciunu. Taddhatu a piola.
Poni attinzioni, Monti Rigalu, tu chi t'ammenti candu nascisi, in lu spraffundu di lu temp'andatu!
Abà so trecentu milioni d'anni da candu sei 'sciutu, svultulatu, postu drittu e cuzzatu.

Eri cioanu e lisgju, candu d'ea una muntagna t'ha sciappatu e Rigatu
Pa noi lu Rigalu più beddhu è chi sei sempri in pedi, ammannatu fultunatu.
Ficchìti li pedi, Municcheddha e Falconi, lu mastru è inchiettu e arrea a sbatangati:
Lu spulvarinu ci bola in li sarri, li Sippi di 'Entu inchjudati in celi, li pesci d'azza assuccunati.

Un tempu, Punenti, eri sincaru e asciuttu. Abà dugna tantu, fumacciosu sei 'inendi.
Cus'è lu c'hai? Mill'hai dummandatu e tillagghju a dini: "Voi m'eti ammalatu, da chi seti scasciendi!"
Lu
Libbecciu'' 'eni da locu impistatu e viagghja barriu a vileni e zinzieddhu.
Siddh'è inveci lu mari a fa' l'impruisata, tandu è la costa a vistissi di nieddhu.

No dummandeti di falli spunini... l'emu jà fattu e nu è lotta liceri...
Pricuntemu a Deu si ci po' agghjutani, o n'aremu di l'asgju di invintà banderi!
Lu 'Entu di Tarra è cussì raru e curiosu, ch'eu l'agghju 'istu solu una 'olta.
Da la Rena Bianca paltìa a caddhateddhi, e facìa ancora contu d'arrià in Canali.

"Agghjummai Canali" li disimi noi, "tu a Monti Lungagna sei jà sgalinendi!"
E v'è lu Sciroccu, chissu pochennennuddha, chi ti boca l'alenu e no resci a faiddhani.
Saria statu meddhu si stacia in casa soia, palumancu di stiu e in ciurrani suliani.
Si in mari t'agatti, cilca locu appugghjosu: a li Sciruccati no semu avvizzati e so mali a affruntani.

Lianti, muccicosu di celi. A soli bassu sei solu una frina e ghjà so tutti a starrutu tiratu.
Ruicciu lu nasu, 'mbiccalori in li mani, ca' po torra a casa, passu longu e aunzatu.
Cu te su muti li colbi marini e arressu e ammuttriatu lu magroni in Santucci.
Da ch'alza lu soli poni a tutti l'apprettu e si voi filmà ghjà hai a vidé sbruffacciati!

E nisciunu si proia a stindì robbi a asciuttani: l'agatti più infusi e umbé musgjnati.
In lu nostru mari li Grigali so dui. Unu è siccu e curri drittu in Canali,
cume la notti di lu Sant'Antoni: lu celi era in fumu e tutta Lungoni alla Turri pignendi.
L'altu, è infusu; in La Marina c'entra a sfuittati e la lampa a cagghjni, buffendi-buffendi.
Ingrossa Muzzeddhu, lu chi semu aspittendi, chi ci intenghja Deu!

V'è solu un ventu chi faci be' a tutti. Da Cossica 'eni ed è Tramuntana.
Mundulatu lu celi da neula e malanni, iddha laca saluta, palchì "frisch'e sana"
Pittinàa lu junchi da Zu Petrucchjò e li balchi fugghjani a Lu Stagnu 'Ecchju;
Piddhàa a subbra pa lu cialdinu di lu colciu Zu Donu, la Vuntana e Lu Laccu a specchju.

Chi l'abbarràani li Melicatogni e l'alburatura di lu colciu Zi' Juseppu, chi chjudia a calasciu.
Erani lochi pa' li nostri jochi, undi abà chena algogna so fraichendi a bistrasciu.
V'era tandu l'ea bona chi falàa da Maliscu e li mammi nostri carriàani, cerra in capu, a Lungoni;
dui alburoni, unu biancu e unu nieddhu pà alzà subbra e ticchjacci: Li Murichissoni.

Tramuntana, è chissu lu locu undi tu t'arrumbai mori-mori, comu stracca passona,
cu lu to' frusciulinu spalguddhendi saliori, passata la sebbia, a fa Lattuca Bastiaccia ancora più bona.

Una puisia di Andrea Quiliquini
Carrera di La Posta
Lungoni